Continue glucose monitoring: iets voor jou?

Bij een diabetespatiƫnt is de bloedsuikerspiegel uit evenwicht en dat heeft lichamelijke gevolgen. Daarom moeten diabetespatiƫnten hun bloedglucosewaarden goed in de gaten houden door deze waarden regelmatig te meten. Maar meerdere keren per dag je bloedsuiker meten met een vingerprik kan pijnlijk en tijdrovend zijn. Een continue glucose monitoringsysteem (CGM) kan uitkomst bieden.

Met een CGM-systeem wordt 24 uur per dag de bloedsuikerspiegel gemeten. Zo krijgen diabetespatiënten meer zicht op het effect van voeding, lichaamsbeweging en medicatie op hun glucoseniveau. Veel monitors hebben ook een alarmfunctie om aan te geven als de bloedsuikerspiegel te hoog of te laag is. Met name voor mensen die slecht te reguleren zijn, hypo’s niet aanvoelen of voor ouders van jonge kinderen zijn die alarmen fijn. In Nederland zijn er een paar bedrijven die dergelijke continue glucose monitoringsystemen bieden, waaronder Medtronic, Dexcom en Abbott. 

Het glucose monitoringsysteem van Dexcom

CGM en FGM

Hoewel de systemen van de verschillende aanbieders op bepaalde punten van elkaar verschillen, is het idee hetzelfde. Er wordt een kleine glucosesensor onder de huid geplaatst waarmee continu de bloedsuikerspiegel gemeten wordt in weefselvocht. Deze sensor communiceert met een zender waarop de meetwaarden worden getoond. Deze zender stuurt de metingen vervolgens via bluetooth door naar een ontvanger, bijvoorbeeld een insulinepomp of smartphone. Op die ontvanger zijn de actuele waarden, maar ook de trends van de afgelopen uren zichtbaar. 

Naast CGM bestaat er ook zoiets als Flash Glucose Monitoring (FGM). Het grootste verschil tussen CGM en FGM is de zender. Bij een CGM-systeem wordt er een losse, vaak vrij grote, zender op het lijf gedragen. Bij FGM-systeem wordt er ook een sensor onder de huid geplaatst, maar heb je geen zender. De glucosewaarde lees je af door te flashen, oftewel de sensor te scannen met een scanapparaatje of smartphone app. Tijdens het flashen wordt acht uur aan data ‘opgevraagd’ uit de sensor. Een FGM-systeem laat wel veel data en trends zien, maar mist een alarmfunctie. Tenslotte hoeft een FGM-systeem niet gekalibreerd te worden middels een vingerprik, bij een continue glucose monitoringsysteem moet dat wel twee keer daags. 

Met Flash Glucose Monitoring (FGM) wordt een sensor onder de huid geplaatst. Je glucosewaarde lees je af door je smartphone langs de sensor te 'flashen'

Ervaringsdeskundigen aan het woord

Mike, 51 jaar en werkzaam als buschauffeur in Hilversum, heeft diabetes. Hij maakt gebruik van de Freestyle Libre, dat is een flash glucose monitoringsysteem. “Toen ik ruim drie jaar geleden las over een sensor die ervoor kon zorgen dat je nooit meer in je vinger hoefde te prikken, was mijn interesse direct gewekt. Het leek me ideaal om veel meer informatie te verkrijgen over mijn waardes en eindelijk van die rottige vingerprik af te komen.” 

Cathy is 31 jaar oud en heeft sinds haar vijfde diabetes type 1. Ze werkt als secretaris en webmaster bij Stichting ééndiabetes, een platform voor jongvolwassenen met diabetes type 1. Cathy gebruikt ook al een paar jaar de Freestyle Libre en testte onlangs de Dexcom G4. “De Freestyle Libre geeft me rust en inzicht. Ik kan op basis van veel meer gegevens dan alleen één momentopname (één vingerprik) een beslissing maken. Waar ik voorheen bij een bloedsuiker van 4 of 5 preventief ging eten, wacht ik nu en scan ik even iets vaker om in de gaten te houden welke kant het op gaat. Ik vind de statistieken die ik terug kan vinden op mijn scanner ook heel prettig. Dat geeft mij heel veel informatie en ik hoef ook niet per sé al mijn gegevens te uploaden om al deze informatie te kunnen zien.” 

Cathy, Stichting ééndiabetes: "De Freestyle Libre geeft me rust en inzicht"

Hypo’s aan zien komen

Volgens Mike is het grote voordeel van FGM dat je – anders dan bij de traditionele meetmomenten van een vingerprik – tussendoor ook inzicht krijgt in je waardes. “Je kunt nu gewoon zien wat er bijvoorbeeld ’s nachts gebeurt, terwijl ik daar normaal niets van meekrijg. Je ziet iedere verandering of schommeling. Dat betekent dat je hypo’s ook beter aan ziet komen voordat je ze voelt en dus tijdig in kunt grijpen. Zo kun je gevaarlijke situaties voorkomen, iets wat voor mij als buschauffeur wel zo prettig is.” 

Cathy vult aan:Door al dat inzicht heb ik zelf beslissingen kunnen nemen over mijn insulinetoediening en dingen aangepast. Ik zag bijvoorbeeld enorme pieken na de maaltijden en ben wat eerder gaan bolussen en sommige maaltijden wat gaan aanpassen (bijvoorbeeld wat minder koolhydraten of wat vet toevoegen). Bolussen houdt in dat je insuline toedient voor of na de maaltijd om ervoor te zorgen dat het lichaam deze goed kan verwerken. Het effect daarvan op die pieken kon ik direct zien.” 

Onzeker en hoge kosten

Hoewel al die informatie veel voordelen heeft, geeft Cathy ook aan dat de extra inzichten haar in het begin juist wat onzeker en gefrustreerd maakten. “Een bloedsuiker van 13 met een vingerprik corrigeerde ik en dan keek ik na een paar uur weer of het echt was gezakt. Met een sensor zie je precies hoe lang je al hoog zit. In het begin had ik moeite om dat los te laten. Gelukkig werd dat na een maand een stuk minder en kon ik realistische doelen voor mezelf stellen. Ik merk dat ook aan het aantal scans dat ik doe, nu scan ik 16 keer per dag, waar ik in het begin echt ruim boven de 25 keer per dag zat. Ik denk dat dit voor zorgverleners nog wel een belangrijk aandachtspunt is om hun patiënten op voor te bereiden.” 

Ook geeft Mike als nadeel aan dat het systeem niet 100% betrouwbaar is. “Anders dan bij vingerprikken wordt bij continue glucose monitoring bloedglucose niet gemeten in het bloed, maar in het onderhuidse weefselvocht. Daardoor wijken de twee waardes wat af: de sensor loopt in de praktijk een paar minuten achter.” 

Daarnaast zijn de hoge kosten die momenteel (nog) kleven aan continu of flash glucose monitoring een groot nadeel van deze systemen. Wellicht heeft u meegekregen dat er veel te doen is rondom de vergoeding van CGM en FGM. Op dit moment is het zo dat deze systemen niet in de basisverzekering zitten. Ziekenhuizen krijgen per jaar een aantal sensoren toegewezen om te ‘verdelen’ onder de patiënten die hiervoor in aanmerking komen. Dat zijn bijvoorbeeld patiënten met kinderwens of zwangere vrouwen of patiënten met hypo-ongevoeligheid. Uiteindelijk moet een arts of diabetesverpleegkundige het systeem voorschrijven. 

Vergoeding

Er is op dit moment één uitzondering: Zilveren Kruis vergoedt deels FGM-systeem Freestyle Libre. Het gaat om een vergoeding van 50%, waarbij men aan strikte indicaties moet voldoen en verplicht is om deel te nemen aan een onderzoek naar CGM. 

Freestyle Libre-gebruiker Mike is hoopvol dat het systeem op den duur onder verzekerde zorg zal gaan vallen. “De juiste mensen zijn er inmiddels wel van overtuigd dat het systeem goed is en zeker de moeite waard om – voor een beperkte groep mensen met diabetes – op te nemen in de basisverzekering.” 

Benieuwd welk systeem bij u past? Op de site van Stichting ééndiabetes worden vier veel gebruikte systemen op de markt met elkaar vergeleken en op de site van de Diabetes Vereniging Nederland (DVN) vindt u een overzicht van de nieuwste systemen en hun voor- en nadelen.

Ervaringen uitwisselen met andere patiënten over het gebruik van CGM of FGM systemen? Dat kan via het Diabetes Trefpunt van de DVN.

Aandoening: Diabetes
16 mei 2017
Continue glucose monitoring: iets voor jou?

Er zijn nog geen reacties

Reageren