Onderzoek patiëntportalen: veel behoefte, nog weinig betrokkenheid bij artsen

Veel patiënten hebben behoefte aan een patiëntportaal: een digitale omgeving waarin zij hun medische data of labuitslagen kunnen inzien, contact kunnen leggen met de arts of een e-consult kunnen doen. Dat blijkt uit onderzoek van Patiëntenfederatie Nederland. In dit blog delen wij de belangrijkste resultaten van het onderzoek met u.

Het onderzoek vond plaats onder 2891 deelnemers met een gemiddelde leeftijd van 63 jaar. 92% van de ondervraagden heeft een of meerdere chronische ziekten. De deelnemers bleken in de praktijk op te delen in twee groepen: een groep die wel ervaring heeft met een patiëntportaal (650 deelnemers) en een groep die hier nog geen ervaring mee heeft (2241). 

Klik op de afbeelding hieronder om een infographic te bekijken met de belangrijkste resultaten uit het onderzoek:

Een van de belangrijkste conclusies van het onderzoek is dat een meerderheid van de patiënten (60%)  het (heel) belangrijk vindt om als patiënt in het ziekenhuis te beschikken over een patiëntportaal. Slechts 8% van de ondervraagden geeft aan toegang tot een portaal (heel) onbelangrijk te vinden. Zelfs meer dan de helft van de patiënten (56%) die nog geen ervaring hebben met een portaal geven aan het (heel) belangrijk te vinden om hier gebruik van te kunnen maken in het ziekenhuis. 

60% van de patiënten vindt het (heel) belangrijk over een portaal te beschikken | "Ben patiënt in twee ziekenhuizen. Eén wel, de ander geen portaal. In het laatste ziekenhuis mis ik het. Het portaal geeft mij beter in/overzicht en begrip"

Waarvoor gebruikt men een portaal?  

De meeste patiënten gebruiken het portaal voor zichzelf, slechts een klein deel kijkt of werkt hierin voor een partner of kind (2%). De grootste behoefte bij een portaal is labuitslagen (ook uit het verleden) in kunnen zien (91%), een overzicht van de medicatie kunnen bewerken en of bekijken (86%), online een afspraak maken of bekijken (80%) en via een e-mail vragen kunnen stellen aan de arts of specialist (78%). 

Wat er daadwerkelijk het meest wordt gebruikt zijn de functies: brieven of (lab)uitslagen bekijken en afspraken inzien of maken. Het toevoegen van zelfmetingen of het bijhouden van een dagboek wordt daarentegen nauwelijks gebruikt, melden de deelnemers. 

De meeste deelnemers zijn al een tijd bekend met het patiëntportaal, het merendeel (68%) gebruikt het al een half jaar of langer. 

Inloggen 

Hoewel het voor de meeste deelnemers al weer even geleden was dat ze voor het eerst met het portaal aan de slag gingen, vroegen de onderzoekers ook na hoe de ervaringen daarmee waren. 54% geeft aan dat het heel makkelijk was om ermee aan de slag te gaan, ten opzichte van 3% die er heel veel moeite mee had. De manieren waarop men voor het eerst toegang kreeg tot het portaal lopen uiteen, vertellen de deelnemers. “Na een poliafspraak kreeg ik een brief mee met de stappen die je moest doorlopen en hoe ik deze met een persoonlijke code kon activeren”, vertelt een deelnemer.

Bij sommige portalen kun je inloggen via een app

“Ik beschik al over een DigiD en daarmee kon ik zonder verdere voorbereiding aanmelden bij MijnRijnstate, probleemloos” of “Ik moest een aanvraag indienen en bij het eerstvolgende bezoek aan het ziekenhuis mijn legitimatie tonen, zodat zij hem konden activeren”, lichten andere ondervraagden toe. 

Beperkte betrokkenheid zorgverlener 

De rol van de zorgverlener bij het aan de slag gaan met een portaal lijkt tegen te vallen. Van de 650 deelnemers geeft 56% aan dat ze niet zijn aangemoedigd door hun arts of verpleegkundige om het portaal te gebruiken. “Er is niet over het patiëntportaal gesproken door de zorgverlener. Ik heb het zelf ontdekt”, vertelt een deelnemer. “Ik ben niet aangemoedigd, maar er is alleen vermeld dat dit mogelijk was”, deelt een ander. Negentien procent van de deelnemers laat echter weten wel te zijn aangemoedigd door hun zorgverlener om het portaal in gebruik te nemen. 

Ook het gevoel over de betrokkenheid van zorgverleners bij het portaal loopt uiteen, blijkt uit het onderzoek. 67% van de deelnemers merkt weinig betrokkenheid van de arts/specialist bij het patiëntportaal. “Ik heb nog nooit van zorgverleners en/of hun assistenten over het patiëntportaal gehoord. Dus betrokkenheid hierbij is ver te zoeken”, vertelt een deelnemer. “Mijn arts kijkt er alleen naar als ik er naar vraag”, vertelt de ander. “Op zich begrijpt hij het belang, maar hij is er ook niet al te enthousiast over. Hij vindt het een en ander weleens lastig.”  

67% van de deelnemers ervaart weinig betrokkenheid van artsen bij hun portaal | "Ik heb nog nooit van zorgverleners en/of hun assistenten over het patiëntportaal gehoord"

Daar tegenover staat dat 34% van de deelnemers de arts of specialist juist (heel erg) betrokken vindt. “Mijn arts wijst me erop dat ik informatie in het portaal kan vinden” en “mijn arts ziet het nu ervan in en ik hoef niet elke keer bij andere artsen de vragen te beantwoorden, want vaak staat alles er al in”, vertellen ondervraagden. 

Over de gebruiksvriendelijkheid van de portalen waarin de deelnemers werken zijn zij over het algemeen te spreken: 73% vindt het patiëntportaal (heel) gebruiksvriendelijkheid. Slechts 6% vindt deze gebruiksvriendelijkheid erg tegenvallen. 86% van de deelnemers zou het patiëntportaal van het ziekenhuis dan ook aanbevelen aan andere patiënten, 14% van de deelnemers zou dit niet doen. 

(Nog) geen ervaring

Naast de 650 deelnemers die uit ervaring spreken als het om portalen gaat, werden er ook 2241 deelnemers geïnterviewd die nog geen ervaring hebben met een portaal. Waarom niet? 41% van de deelnemers geeft aan dat zij geen patiëntportaal hebben gebruikt omdat het ziekenhuis dit naar zijn of haar weten nog niet aanbiedt. 27% van de deelnemers heeft als reden in de afgelopen 12 maanden geen ziekenhuis te hebben bezocht en daarom geen ervaring te hebben. 

Hoewel 56% van de ondervraagden zonder ervaring aangeeft een patiëntportaal belangrijk te vinden, laat 33% weten het onbelangrijk te vinden om hier gebruik van te maken in het ziekenhuis. Deze deelnemers noemen hiervoor als reden dat ze geen toegevoegde waarde zien, liever direct contact met de zorgverlener hebben of geen vertrouwen hebben in de veiligheid van het patiëntportaal. 

In de volgende blogs vertellen deelnemers aan het onderzoek hoe zij over real time inzage in hun (lab) uitslagen denken en hoe het ideale patiëntportaal eruit ziet. 

Het volledige onderzoeksrapport kunt u bekijken via de volgende link.

18 augustus 2017
Onderzoek patiëntportalen: veel behoefte, nog weinig betrokkenheid bij artsen

Er zijn nog geen reacties

Reageren