‘De positieve effecten van serious gaming zijn enorm’

Goed nieuws voor gameliefhebbers die een aandoening hebben: steeds meer serious games dragen bij aan de behandeling van een (chronische) aandoening. Serious gaming biedt daarmee veel kansen voor de gezondheidszorg. En niet alleen voor patiënten.

Met serious games in de gezondheidszorg oefen je bijvoorbeeld foefjes die je in het dagelijks leven kunt toepassen, je leert omgaan met mensen met dementie of je krijgt informatie over een dieet bij nierproblemen. Niet statisch zoals met een powerpoint, maar interactief en vermakelijk als The Sims. Er zijn ook serious games voor artsen om hen spelenderwijs het vak beter uit te leren voeren. Hoewel het aandeel serious games in de gezondheidszorg nog klein is, groeit dit gestaag. 

Vaardigheden voor het dagelijkse leven leren in een game

De game Skip a Beat moet bijvoorbeeld de hartslag van de speler verlagen. De moeilijkheidsgraad van de applicatie wordt bepaald door zijn eigen hartslag. Via de camera en flitser krijgt de game hierin inzicht. Hoe lager de hartslag is, hoe makkelijker het spel is. De game is bedoeld voor hartpatiënten, maar ook mensen die graag oefenen voor een rustigere hartslag kunnen dit spel spelen. De vaardigheden die de speler opdoet tijdens het spel, moet hij ook in het dagelijkse leven kunnen toepassen.

Skip a Beat is een andere game waar mensen vaardigheden kunnen aanleren. Dit spel is vooral bedoeld voor kinderen met een verstandelijke beperking en leren zo hun eigen (leer)gedrag sturen. Denk aan impulscontrole, werkgeheugen en een flexibele oplossingsstrategie. Met Robin vervullen de kinderen in een 3D-wereld allerlei opdrachten en taken om een schat te vinden. Zorginstelling ’s Heeren Loo ontwikkelt momenteel dit spel met behulp van een gift van AFAS Foundation.

Kennis spelenderwijs vergroten

Naast vaardigheden aanleren met een serious game, kunnen serious games ook op een vermakelijke wijze de kennis van haar spelers vergroten. King of Foodland is zo’n spel. Gebruikers moeten de juiste nutriënten zoals koolhydraten, vitamines, mineralen en calorieën in verschillende voedingsmiddelen raden. Naast het ‘algemene spel’ zijn er vier specialisaties: namelijk nieren, ouderen, mensen met een verstandelijke handicap en diabetes.

“Nierpatiënten krijgen enorm veel dieetinformatie te verwerken en moeten zich vaak houden aan een streng dieet met het beperken van voedingsstoffen die je niet proeft, herkent in je eten of niet terug te vinden zijn op het etiket. Maar de nutriënten kunnen levensbedreigend zijn”, aldus diëtisten Sophie Luderer en Louise Witteman. Witteman: “Ik heb in mijn praktijk nog nooit iemand zien lachen, terwijl ze een folder doorbladeren. Maar dit spel is leuk om te spelen.” Plus, uit onderzoek van Wageningen Universiteit blijkt ook dat kennis toeneemt door het spelen van het spel.

En wat is er te vertellen over de Dementiegame? “Je wordt in een scenario gezogen. De app biedt echt een beleving, hij maakt de wereld van iemand met dementie tastbaar. Heel waardevol voor mantelzorgers natuurlijk, maar net zo waardevol voor zorgprofessionals. En ook voor de mensen die in de huishouding of in de horeca werken, want die krijgen in hu werk ook met dementie te maken”, vertelt Linda Pluijmen-Schijven, manager O&O van tanteLouise over de de Dementiegame.

Dit spel is een ander voorbeeld dat de kennis van haar spelers vergroot. Mantelzorgers, buren, vrienden of de dementerende zelf kunnen de verschillende soorten en stadia dementie bekijken en leren hoe je het beste kunt inspelen op situaties waarin dementie zich uit. Zorgorganisatie Sevagram ontwikkelde de game in samenwerking met ouderenzorgorganisatie tanteLouise.

Serious games voor artsen, verpleegkundigen en andere zorgprofessionals

Uit onderzoek blijkt dat een arts die gamet, minder fouten maakt, aldus UMCG-promovendus Maarten Jalink. Voordat chirurgen de OK ingaan, kunnen zij ook ervaring opdoen tijdens een serious game en zo hun werk beter uitvoeren. Sommige games voor zorgprofessionals leveren zelfs een accreditatiepunt op. Zoals de Hartklepgame. Dat is best bijzonder, want om in aanmerking te komen voor een accreditatie moet een game aan een aantal inhoudelijke punten voldoen.

In de game leert de arts als een medical detective de patiënt op de juiste manier te ondervragen en te onderzoeken om zo hartklepziekten te herkennen en te beoordelen. De arts oefent zo zijn auscultatie-skills en vergroot zijn kennis van een cardiologisch consult. 

Wat leveren serious games ons op?

Dit zijn nog niet eens alle serious games die Nederland telt. In 2009 was er al een game voor kinderen met ADHD in ontwikkeling om hun werkgeheugen te stimuleren. Deze zomer kwam het KWF met een interactieve game in het CORPUS om mensen kennis te laten maken met de gevaren die de zon kent. Enzovoort. Wat levert het ons – patiënten – en de gezondheidszorg eigenlijk op? Zoals Marlies Schijven, hoogleraar Chirurgie, in het bijzonder Serious Gaming, Simulation en Applied Mobile Healthcare tegen Zorgvisie zegt: “De positieve effecten van serious gaming zijn enorm: mensen hebben daadwerkelijk plezier in het leren en mede daardoor onthouden zijn de leerstof beter en langer. Maar voor onzekere uitkomsten gaan wij geen serious game ontwikkelen. Er mogen geen foute dingen worden aangeleerd. Zo’n game kan een heel mooi en effectief eindproduct zijn er indien er rekening wordt gehouden met het onderzoek- en validatieproces.”

Meer weten?

- Wat kunnen zorgrobots voor u betekenen?
- 3 x online psychische hulp die wordt vergoed

18 september 2018
‘De positieve effecten van serious gaming zijn enorm’

Er zijn nog geen reacties

Reageren